Ngaki (i). 1. v.t. Clear off weeds or brushwood. E ngaki atu ana a mua; e toto mai ana a muri (P.). Ka tupu hoki te taru o waenga, ka ngakia nga taru.
2. Cultivate, plant. Ka kiia mai kei te ngaki kumara (T. 85). Tena ano ra te tangata ngaki kai (M. 20).
3. Avenge. Ko wai tou tangata hei tangi i a koe, hei ngaki i tou mate ? (T. 40). Ngaki mate, take vengeance. Ka tahuri mai ki te ngaki mate mo tona whakairinga ki runga ki te whare (T. 66).
4. Apply oneself to, occupy oneself intently with, strive for. E kore e ngaro o hinonga ki te whakakeko i te ngaki kia papai (M. 264). Ka wehea te manako ki a koe, e Taoho, e, ka ngaki tenei ki te tira i haramai (S.).
5. n. Vengeance, avenging. He wareware au nga ngaki e ngakia mai e koe (M. 20).
ngakinga, n. Clearing, plot of cultivated ground. Kei whea tau ngakinga kai ? (T. 79).
Williams Dictionary
Ngaki (ii), prefix. Used in such words as ngaki-hohoro, hurry unnecessarily. Ka hei ra, e te ngakau, te ngaki-hohoro i nga rangi ra (M. 118). Ngaki-mowhiti, start up suddenly. Ka hei koia taku ngakau i ngaki-mowhiti ai (M. 297). Ngaki-tatari, wait patiently. Ngaki-tatari atu te ope a Tirarau (S. 89). = maki (ii).
Williams Dictionary
