ahu - to look after
Ahu (i). 1. n. Heap, mound.
2. Sacred mound used in certain rites. Tohinga mauritanga o papa ma ki mua ki te ahu (M. 248). ‖ tuaahu.
3. v.t. Heap up. Katahi ka ahu raua i ta raua tuaahu (W. v, 75).
4. a. Heaped up. He mea ahu nga onepu e nga ringaringa o te tohunga (M. lxxxiii).
ahunga, n. Heaping up. Te ahunga one-one, te aponga ki runga ra (M. 127).
whakaahu. 1. v.t. Heap up, lay in a heap. Whakaahua koe ki te ahi rarauhe (M. 5). Whakaahutia he aruhe ki runga ahi.
2. v.i. Swell up. Ka whakaahu toku puku.
3. Be displeased, dissatisfied. Katahi te tangata whakaahu ki aku kai.—Whakaahu ana au i te pukapuka a Henare: ko taku whakaahu tenei, te haere ia ki Wharekahika kati mai ai.
ahuahu. 1. v.t. Heap up. He mea ahuahu nga puke hei taunga mo a ratou teka.
2. Earth up crops, etc.
3. n. The process of earthing up. I u mai a Paikea ki enei motu … i te wa i tupuketia ai te ahuahu (W. iii, 35).
Williams Dictionary
Ahu (ii), v.t. 1. Tend, foster, fashion. Na Tuparimaewaewa, nana ahau i ahu mai, ka kiia he tangata (T. 17). Kihai koe i ahua e tou matua (M. 115). Ka ahuria o iwi matariki e te rau e pae (M. 22). Ahu-whenua, cultivate the soil. Kua marara nga tangata … ki a ratou mahi ahu-whenua i nga māra (W. v, 20).
2. Treat with. To kiri i ahua ki te wai ngarahu (M. 28).
ahuahu, v.t. Tend, foster, fashion. Ahuahungia mai e Rongotakawiu, ka tupu ko Whakatau (T. 57). I te wahi i ahua mai tenei mahi … a ahuahu te whenua, a ahuahu te moana … e Io-matua.
ahunga, n. Generation. Ata whaia ki tenei ahunga tangata (M. lxxi). Ko taua kuia no te ahunga i a Kuoro.
Whakaahu, Whakaahu-te-ra, n. A star, ? Castor or Pollux.
Williams Dictionary
Ahu (iii), v.i. 1. Move in a certain direction. E ahu mai ana te waka.
2. Point in a certain direction. Ka kitea ki nga waewae e takoto ana ahu tonu ki roto (T. 202). Ki te taha ahi e ahutia mai nga ihu waka i a Pararaki (S. 35).
ahuahu, v.i. 1. Be diminished. Kaore rawa kia ahuahu nga peka.
page 4
2. Set of the sun. Kia ahuahu te ra ka kai ai tatou.
Williams Dictionary
Ahu (iv), n. ? = kahu. Garment. E kore au e mate, i te ahu o Kuranui (P. 64).
Williams Dictionary