Ruku (i). 1. v.i. Sink, dive. E ruku ana te hunga ra (T. 154). “He toa ruku wai toku toa.” Ka karaga atu a Whakatau, “Tena koa, ruku mai” (T. 60). He mea ruku i te wai tona ara tonu (T. 100). Ruku popoi, act as a Paul Pry.
2. Let oneself fall, hurl oneself. Me ruku ware au te reinga tupapaku (M. 178). I mea te ngakau kia ruku torere nga puke tu mai o Maunga Kawakawa (M. 259).
3. Perform ceremonial ablutions. Katahi ka whakatika nga tohunga ki te ruku i te wai (T. 127). Tena koia, haere hoki ki te ruku i te wai, ka takutaku ai e koe ki te uri o Tuwharetoa (T. 129). E rukuhia ra ki te wai, katahi ka whanau ki waho (When the ceremonial ablutions had been performed, then the child was born) (T. 128).
4. v.t. Dive for. Kei te ruku paua nga tangata.—Katahi te teina ka rere ki roto ki te wai, ki te ruku i to raua punga (M.M. 185).
5. Submerge. Ka makere ki te wai, ratou tahi ano ko nga hoa, ka rukuhia ki roto ki te puna e hu ake ra i raro i te whenua (T. 154).
whakaruku, v.t. Submit to ceremonial ablutions. A, haere iho ki te whakaruku i a maua, ki te whangai hoki i to maua hau (M. xvi). I te taenga atu ka kawea ki te wai ki te whakaruru i a ia, e haere tapu tonu ana mai i te tanumanga i a Tama-te-kapua (T. 78).
rukuruku, v.i. Dive, dip frequently. Kai tonu i te mataitai, rukuruku tonu i te wai (T. 78). Kei te rukuruku au ki te wai, a hemo ake ai te aroha (M. 245).
Williams Dictionary
Ruku (ii), v.t. Gather together.
rukutanga, n. Collecting together. A term used of gathering the bones of a corpse in order to deposit them in the final resting place.
ruruku. 1. v.t. Draw together with a cord. Whiria he taura hei ruruku i nga pakitara o te whare.
2. Bind together, lash; so repair. I muri ka mahia taua waka, ka rurukutia (J. iii, 64).
3. Enfold, enwrap.
4. Establish, bind by incantations. Tena te po ka ruruku, tenei te rangi ka heuea (M. 132). Koia te ruruku, rukutia iho kia u, kia mau (M. 377).
5. n. Band, girdle, bond. Homai tetahi ruruku kia piri ai.
6. Spell for preventing a tree from splitting when felled, binding things, etc. Tenei hoki te ruruku, ka u, ka mau, ko te ruruku tapu o Tane (M. 377). E whi te ruruku ka whiti au kei Haumia (M. 364). Ko te ruruku i rukutia ai (M. 378).
rukuruku. 1. v.t. Gather into a small compass. Rukuruku Hunaa, horahora Papakanui (Wrap up your fine garments of flax from Hunaa, don your rough capes of kiekie from Papakanui) (P.). Te kete rukuruku a Whakao-tirangi (P. 86). It is explained that she had a few seed kumara tied in a little bundle in the corner of a kete; but the proverb is also given in another form. ‖ 3, below.
2. v.t. Assemble. Kia rukuruku nga rohe o Tuhoe ki runga o Te Tapiri, katahi ka whawhai ki a Ngati Manawa.
3. n. Small basket. No reira ano a te maori pepeha mo te kai iti, kore; e kore noa ana te kai, e iti noa ana te kete kai, “Ko te rukuruku a Whakaotirangi”; mo te rukuruku, mo te kore kai (T. 74).
4. ad. intensive. Ka whawha iho nga ringa o te kauhoe, a ka karanga ake ratou, “Taumaha rukuruku ia” (W. ii, 23). = rukiruki.
Williams Dictionary