Eke, v.i. 1. Generally place oneself or be placed upon another object, and so:
2. Embark. Nga waka i eke mai ai o matou tupuna ki tenei motu (T. 69).
3. Get aground, come to land. Ka eke ki uta; ka kitea nuitia e nga tangata (T. 57).
4. Rise, as a star. Ka eke te whetu o te rangi (W. i, 89).
5. Rise in swellings. He mate pukupuku, ka papauku katoa te kiri, he eke no te kiri.
6. Be laid or cast upon, as blame, censure, etc. Ka ekengia ahau e te kupu (I am the subject of blame; I am found fault with).
7. Come to be exercised over, as control, authority, etc. He whakaaro nana, kei eke mai he tikanga ma te matua ki runga ki nga taonga i wehea mai mona.
8. Thicken in cooking. ‖ etc.
9. v.t. Raise. Na ka ekea a Rangi ki runga (Tr. vii, 33).
10. Climb. He pukepuke moana e ekeina e te waka (P. 26).
11. Mount a horse, etc.; reach the summit of a mountain, etc. Haere ano ratou, ka eke i runga i te puke (T. 79).
whakaeke. 1. v.t. Attack, assault. Ka whakaekea tonutia e te mano (T. 176). Te ingoa o te pa ko Te Hape, ka whakaekea e te taua.
2. Make a rush. Ka whakaekea e te tangata whenua ki roto i te whare o te manuhiri (T. 193).
3. Lead an army to the attack. Katahi ka whakaekea te taua raka ki roto i nga pa (T. 81).
4. Earth up crops. Kahore ano kia whakaekea nga riwai.
5. Place upon, load. Ka pau te tui te whakaeke ki te ngohi (When the cord was fully laden with fish) (T. 179.).
6. v.i. Climb upon, mount. Kei whakaeke koe ki runga ki te peka patate (M. 403).
7. Alight. Ka whakaeke ki raro ki te whenua (Tr. vii, 38).
8. n. Visitor, guest. Ko etahi rawhi ka pau ma nga whakaeke (T. 185).
9. Ally, body of supporting troops. Katahi ka tae mai te whakaeke a Karopiti, no Kawhia, hei haumi i a ratou.
whakaekeeke. 1. v.t. Invade.
2. v.i. Follow in quick succession. He ua whakaekeeke; taro kau iho kua ua ano.
3. n. Arrival of guests.
Williams Dictionary