Rere (i). 1. v.i. Flow. Tena te wai ka rere (T. 86). E rere tonu ana te toretore o te kanohi (P. 103). He tai rere, a tide which has run well out, as at spring tide.
2. Fly. Pekapeka rere ahiahi, hokioi rere po (P. 80).
3. Be carried on the wind. Ehara, me te huruhuru manu ka rere i te hau (T. 170). He puanga kakaho ka rere i te waru (P. 25).
4. Sail. Rere noa atu ana, rere noa atu ana, he waka i tona rerenga (T. 70).
5. Rush, run, hasten. Katahi ia ka rere atu ki te kukume mai i nga puru o te pihanga (T. 13).
6. Flee, escape. Kihai tetehi i rere; ko Manaia anake, ko ia i rere ki te pa (T. 91). Nowhea e rere te morehu? (T. 29).
7. Leap, let oneself go from a height. Ka rere iho taua wahine nei ki roto ki te koruarua (T. 13). Ka whakau mai to ratou waka ki te take o te toka i rere nei te wahine nei (Pi. 133, 11).
8. Descend, get down. “E oioi te ika, e rere ki te taha katau” … Noho tonu a Kae, kaore hoki i rere ki raro (T. 36).
9. Fall of rain. Ko te rere a te ua koia ano kei te wai e riringi tonu nei (W.M. ix, 54).
10. Run out, of a line. Ka whiua ki te moana, rere tonu, rere tonu, a ka tae ki te tekoteko (T. 21). No te taenga atu ki te toka ki Matakana ka rere te aho a Kahu.
11. Rise or set, as heavenly bodies. He marama e ka rere ake ana i te pae te ahuatanga (T. 159). E to, e te ra, rere whakauru ana ki te rua (M. 145).
12. Be stretched out. Ka rere atu nga ringa ki te pehi i te taha kia totohu (T. 91). Katahi ka rere atu te ringaringa o Hine-i-te-iwaiwa ki te hura i te maro o Whakatau (T. 59).
13. Hang, depend. Ko te here ka waiho kia rere ana (T. 147).
14. Pace to and fro in making a speech.
15. Come in crowds or numbers, be plentiful. Rere noa ana nga tane, e kore rawa i pai te wahine nei (T. 188). Ka rere te inanga i enei po (S.).
16. Be put out, planted. He tau pai, ka rere te kumara i a Hepetema; i te putanga kino, ka nekehia ki Oketopa rere ai (W.M. x, 240).
17. Be born. Ka rere ta Tauwhero, ko Hokinga.
18. Be uttered. Nana anake te kupu i rere mai ki ahau, e kore au e tukua mai (T. 199).
19. Pass from one thing to another. He kino kai, e kore e rere ki te pai tangata; he pai tangata, e rere ki te kino kai (P.).
20. Be omitted. Ka rere tetahi (One has been left out).
21. Be rejected. Hoatu rawa ta taua korero ki a Paoa, rere ana i a ia.
22. Come upon one, of feelings, as fear, shame, etc. Rere ana te mataku.
23. In the phrase rere kē—(a) Be changed, be different. Kua rere ke te ahua o te whare (T. 38). (b) Extraordinary. Ka korero i nga korero rere kē noa atu, ka kata noa iho. Rerenga ketanga, difference.
24. n. Waterfall. I kawea ake au nga rere tangi mai o Te Wai-kohatu (T. 15).
25. Shoal, swarm. Ka mau katoa te rere kakara.
26. Flight. E tika ana te rere o te kuaka.
27. Diarrhoea.
28. ad. Abruptly, suddenly, hurriedly. Ka whiti rere hoki atu i waho na (M. 254). Katahi ka rawhia reretia te karukaru puru o tana whare (T. 13).
29. Exactly, quite. Tika rere (Perfectly straight).
rerengia, pass. Be run upon, over, or after.
rerenga, n. 1. Place or circumstances o, leaping, running, etc. Te one i Rangaunu, kei te rerenga ki te po (M. 78). Hei arataki ki te rerenga wairua ki a Miru (M. 88).
2. Voyage, journey. Takoto Whangaroa, whaiti kokori, rerenga waka mai nou, e Te Iwikau (M. 375). Ko nga korero tera o to matou rerenga mai.
3. Setting or rising of sun, etc. Te tonga o te ra, te rerenga ki te rua (M. 168).
4. Place or means of escape. Ka wehi hoki; kei whea hoki he rerenga? (T. 180).
5. Person who has escaped, fugitive, survivor. Kahore he rerenga o tenei ope, he mano mano iho ki te mate (T. 93). Katahi ka mahara ia kia houhia te rongo, kia kawhakina tetahi rerenga hei morehu (T. 67).
6. Exception, omission. Mutu katoa mai nga tangata ki te kawana tanga, kahore he rerenga.
7. Small branches at the extremity of a bough.
8. Offshoots of a family, distant relatives.
Ka puta ia ki ona rerenga.
page 338
9. Planting of kumara, etc. Nga whetu tohu o te tau e titiro ai nga tangata matua mo te rerenga o tana kai, o te kumara (W.M. x, 240). ‖ rere (i), 16.
whakarere. 1. v.t. Cast away, reject, discard. E pa, e kore koe e whakarere i tou ki raro? (T. 192). Ka riri nga hoa ka mea kia whakarerea nga kahu (T. 192).
2. Leave, forsake. Te haerenga hoki, te whakarerenga iho, ngaro noa (T. 181). Katahi ka whakarerea e ratou tera wahi.
3. Wield, strike a blow with a weapon. Tahi ano te whakarerenga iho o tana mere-mere, ehara kua mate (T. 120).
4. v.i. Vanish. Taria e whakarere ki raro ki te whenua (M. 334).
5. ad. Suddenly. Tukua whakareretia ana te rakau e te iwi ra (W. ii, 161). Ka puta whakarere mai te hau tonga.—Kia ea ake ai taku mate whakarere (M. 339).
6. As an intensive, exceedingly, etc. Te pai whakarere atu o te tamahine nei (Pi. 133, 11). Ahakoa mano tini whakarere te tangata. —Nga mea o tua whakarere (The things of very ancient times).
rērere, rererere, v.i. Run, etc., about from place to place.
rērere, n. A small species of crab.
Williams Dictionary